Блог архивлары

ТАРИХНЫ ҖУЙМАУЧЫЛАР АВЫЛЫНДА

Бу авылга килеп эләккәч, тирә-ягыңа күз саласың да, ирексездән, бу ничәнче ел дип сорыйсы килә башлый. Әйтерсең вакыт машинасы сине ерак үткәнгә илтеп аткан. Таралып урнашкан йортлар феодаллык чорын искә төшерсә, кара мунча, көтү-көтү казлар, көянтә-чиләк тотып чишмәгә йөрүче кызлар – бар да мин тарихтан гына укып белгән елларны хәтерләтә.

“ИДЕЛ”ДӘ БУНТ

…Борын заманда түгел, хәзерге чорда, яшәгән ди, булган ди бер журнал. “Идел” исемле әлеге журнал татар дигән әллә горур, әллә мактанчык, әллә таркау халыкның тел тоткасы, әдәбиятын яктыртучы матбугат чарасы булган, имеш. Дөрес, тиражы әллә ни афәрин кычкырырлык булмаган үзе, әмма соңгы елларда ул популярлашып киткән. Эчтәлеге, дизайны камилләшкән. Әллә кайчан чыккан журналлар бүгенге номерларга карап тел шартлата икән.

ЮЛӘРЛӘР КИМИ

Русиянең ике төп бәласе бар: юллар һәм юләрләр, дияргә яратабыз. Гоголь әйтеп калдырган бу сүзләр әле дә актуаль һәм әлеге теорияне исбатлап ерак йөрисе дә юк. Урамга чыксаң, ватылган асфальтка тап буласың. Иртән шыплап тулган маршруткага утырсаң, икенче бәланең дә ерак йөрмәвен аңлыйсың.

АКЛЫ-КАРАЛЫ МУНЧА

Хәзер байлар кара мунча салдыра башлаган икән, искелеккә кайтып барабыз, – дип сөйләде бер танышым. Дөрес, ул мунчаның нинди булуын бик озак аңлатырга туры килде аңа. Халык әкиятләрендә бу атрибут еш искә алына үзе, әмма мин аны шул әкияткә сеңеп калган искелек итеп кабул итә идем. Бүгенге сауна, джакузи заманында да кара мунча белән очрашырга туры килер дип кем уйлаган.

ХӘТЕР КӨНЕ КАЙЧАН?

Әле кичә генә “Бердәмлек!” дип кычкырып йөргән татарлар тәки уртак тел таба алмады һәм аларның бер өлеше Хәтер көнен кабат 12 октябрьдә билгеләп үтте. Инде ничә еллар буенча сузылган бәхәс быел да актуальлеген югалтмаган ләбаса. 1989 елдан 15нче октябрьдә үтә башлаган Хәтер көне датасын астрономик исәпләүләр буенча ялгыш дип бәяләп, 12сендә үткәрү дөрес була, диючеләр барлыкка килде. Ничек булган шулай калсын, диючеләр күпчелекне тәшкил итсә дә, бер төркем аерылып чыгып, үзе билгеләгән көндә хәтер барлады һәм барлавын дәвам итә.